Lezing ~ Le Lingue d'Italia door Mauro Scorretti
2025-02-12 20:00 - 22:30 (Europe/Amsterdam) | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
in samenwerking met Taalhuis Amsterdam
L’Italia di oggi è un paese linguisticamente molto differenziato, più di altri paesi europei, come ogni visitatore può facilmente osservare. Dopo una breve introduzione dedicata alle cause di questa frammentazione, la presentazione si propone di dare un sintetico panorama della diversità linguistica italiana, con descrizioni di alcune caratteristiche dei principali gruppi di “dialetti” e della loro distribuzione, e cenni sui loro rapporti con le altre lingue romanze, sulle isole e penisole alloglotte, sulle varietà di italiano ‘standard’ contemporaneo e sulle modalità dei loro usi. Infine si tenterà di fare il punto sull’evoluzione in atto in questo complesso quadro linguistico.
Mauro Scorretti (1953) afkomstig uit Gorizia voltooide zijn universitaire studie in Padua, aan het Instituut voor Neo-Latijnse Filologie. Van 1980 tot 2017 werkte hij aan de Universiteit van Amsterdam als hoogleraar Italiaanse taalkunde bij de afdeling Italiaans, waar hij in 1992 promoveerde op een proefschrift over de Italiaanse syntaxis onder begeleiding van Vincenzo Lo Cascio. Sinds 2017 is hij met emeritaat. Zijn onderzoeksinteresses betreffen vooral de Italiaanse en Romaanse syntaxis en de Italiaanse dialectologie.
N.B. Deze lezing wordt in het Italiaans gegeven.

Film ~ L’Ombra del Giorno (2022)
2025-03-05 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Regie: Giuseppe Piccioni
Duur: ca 124 min
Ondertiteling: Engels
Met o.a.: Riccardo Scamarcio en Benedetta Porcaroli
Inleiding: Isabel van de Kant
Synopsis Het verhaal speelt zich af in de jaren ’30, tijdens het fascistische regime in Italië. De film draait om Luciano, een restauranthouder met fascistische sympathieën, en Anna, een mysterieuze jonge vrouw die in zijn restaurant komt werken. Terwijl ze elkaar beter leren kennen wordt duidelijk dat Anna een geheim met zich meedraagt, dat hun levens ingrijpend zal veranderen. De film verkent thema’s als liefde, ideologie en morele keuzes in een turbulente historische periode.

Lezing ~ Recanati en twee van zijn kinderen door Eric Moormann
2025-03-13 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
In de Marken ligt onder meer het stadje Recanati, dat trots is op enige bijzondere kunstwerken en twee van zijn kinderen. In deze lezing staan Giacomo Leopardi en Beniamino Gigli centraal, beiden lokaal geëerd, ook al hebben ze de meeste tijd van hun leven elders gesleten.

Giacomo Leopardi begon in de gigantische bibliotheek van zijn vader serieus de klassieke oudheid te bestuderen en schreef er ook zijn eerste gedichten. Beniamino Gigli kreeg een heus – vorig jaar heropend – museum in het charmante stadstheater.

De lezing is een voorbereiding op de aankomende Dantereis naar de Marken maar ook voor literatuur- en muziekminnaars de moeite waard.

Dantedì, met als thema 'Dante op zoek naar Tommaso Vincidor'
2025-03-29 10:30 - 15:00 | Locatie Kasteel van Breda. Kasteelplein 10 11XC Breda
In het kader van Dantedì, de jaarlijkse gedenkdag van Dante Alighieri over de gehele wereld, wordt op 29 maart 2025 speciaal voor leden van Dante Alighieri een programma georganiseerd waarin het Kasteel van Breda centraal staat. In dit kasteel huisvest thans de KMA. Niet alleen omdat het kasteel een belangrijke ‘Oranje’ geschiedenis kent, maar vooral omdat Tommaso Vincidor, een Italiaanse architect, een belangrijke rol gespeeld heeft bij de vormgeving in de 16de eeuw van dit indrukwekkende Renaissance paleis van de Nassaus.
Voorafgaand aan de rondleiding in het Kasteel van Breda treffen we elkaar in de Waalse Kerk voor een kopje koffie gevolgd door een tweetal lezingen. De eerste door: Wouter Wagemakers met als titel: De Italiaanse Renaissance in Nederland. Vervolgens zal Sabrina Vermeer – Sacchetti een lezing geven met als titel: De Moderne Italiaanse architectuur in Nederland. Onderaan vindt u een uitgebreide omschrijving over de inleiders. De lezingen worden gevolgd door lichte broodjeslunch.
Programma
o Vanaf 10:30 is de Waalse Kerk open met gelegenheid een kopje koffie of thee te gebruiken
o 11:00 – Welkomstwoord door Rob Vroom, voorzitter samenwerkende Dante comitati in Nederland
o 11:10 – Lezing door Wouter Wagemakers: De Italiaanse Renaissance in Nederland
o 12:00 – Lezing door Sabrina Vermeer- Sacchetti: De Moderne Italiaanse architectuur in Nederland
o Na de lezingen een lichte broodjeslunch
o 13:15 – Vertrek van de eerste groep naar het Kasteel van Breda, (ongeveer 10 minuten lopen) voor de rondleiding, daarna volgen om de 10 minuten de volgende 2 groepen.
o Na afloop van de rondleiding kunt u genieten van de gezelligheid van Breda. Een bezoek aan de Grote Kerk (open tot 17.00u) is alleszins de moeite waard, zie Grote Kerk Breda
Locaties
Waalse Kerk Breda: Catharinastraat 83, 4811 XG Breda. Waalse Kerk Breda
Kasteel van Breda: Kasteelplein 10, 4811 XC Breda. In het Kasteel van Breda is thans de KMA gevestigd.
LET OP: Dit is een militair complex. Voor bezoekers gelden derhalve bijzondere veiligheids- en aanmeldingsvoorschriften, zie onder.
Maximum aantal deelnemers
Omdat we slechts kunnen beschikken over 3 rondleiders is het maximum aantal deelnemers gesteld op 60, d.w.z. max. 20 deelnemers per groep.
N.B. DEZE ACTIVITEIT IS VOLGEBOEKT

Aanmelden deelname voor 15 maart is noodzakelijk, bij voorkeur door invullen van het online aanmeldformulier, via de volgende link: Aanmeldformulier Dante KMA Breda
U kunt ook een email sturen naar Dante Alighieri Nederland: info@dantenederland.nl met daarin de volgende gegevens:
o Naam, incl. e-mailadres
o Lid van Dante Alighieri (comitato noemen)
o Eventuele introducés (aantal), ook met e-mailadres

Kosten
De kosten van deelname voor dit speciale programma bedragen € 35,- per persoon. Hiervoor krijgt u de koffie en broodjeslunch, de lezingen en de rondleiding.
Deze kosten te voldoen via de volgende betaallink: Betaallink Dante KMA Breda of door overmaken op: rekening nummer [REDACTED] t.n.v. Dante Alighieri Nederland.
De aanmelding is definitief na betaling. Terugbetaling bij verhindering tot 7 dagen voorafgaand aan het evenement.
-o-o-o-
N.B. Bijzondere eisen voor de aanmelding voor de rondleiding:

Toestemming voor het betreden van het militaire terrein. Bezoekers van het Kasteel van Breda (KMA) dienen in bezit te zijn van de toestemming van het Ministerie van Defensie. Daarvoor is het nodig dat iedere bezoeker zich tijdig aanmeldt met zijn/haar eigen individuele e-mailadres. (Dus echtparen of partners kunnen niet via hetzelfde emailadres worden aangemeld.)
Alle deelnemers ontvangen van het Ministerie van Defensie een mail met een format dat p.o. digitaal dient te worden ingevuld en geretourneerd. Let op dat de juiste nummers worden ingevuld van de ID kaart, paspoort of rijbewijs.
Iedere deelnemer ontvangt dan kort daarna van het Ministerie de toestemming (daar gaan we vanuit) om het Kasteel van Breda te bezoeken.
Deze toestemming dient elke deelnemer bij het bezoek van 29 maart 2025 bij zich te hebben (eventueel op de telefoon) en uiteraard de geldige legitimatie meebrengen en deze bij de wacht presenteren.

-o-o-o-
Informatie over de sprekers
Wouter Wagemakers is Lecturer in Art and Architectural History aan de Universiteit van Leiden. Hij is specialist op het gebied van Italiaanse renaissance kunst en architectuur, en docent bij het Centre for the Arts in Society. In Leiden geeft hij hoorcolleges over Europese kunst en architectuur van de renaissance, 1300-1550 en werkgroepen over Rome (excursie), de Global Renaissance, en academische vaardigheden. Hij begeleidt daarnaast bachelorscripties over renaissancekunst en -architectuur, en is stagecoördinator voor studenten van de opleidingen kunstgeschiedenis en Arts, Media, and Society.
Sabrina Vermeer-Sacchetti is een Italiaanse architect en woont en werkt sinds 2000 in Nederland. Zij is in 1996 afgestudeerd aan de Universiteit van Florence, faculteit Architectuur. In 2006 heeft ze nog een internationale masterclass aan het Berlage Instituut in Rotterdam gevolgd. Ze heeft meer dan 25 jaar werkervaring als architect. 4 jaar als restauratie-architect in Florence en inmiddels 24 jaar als architect in Nederland. In Nederland heeft zij eerst bij diversen architecten bureaus veelal aan nieuwbouw woning- en kantoren ervaring opgebouwd. In 2012 heeft ze haar eigen architectenbureau Vermeer Sacchetti Design opgericht. Met haar bureau richt ze zich op nieuwbouw, renovatie en herbestemming voor Retail en particulieren klanten. Voor meer informatie kunt u haar website www.designsvs.com bezoeken.

Film ~ Nostalgia (2022)
2025-04-09 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Regie: Mario Martone
Duur: ca 117 min
Ondertiteling: Nederlands
Met: Pierfrancesco Favino, Francesco Di Leva en Tommaso Ragno
Inleiding: Nina Bauer en Belinda Paparella
Synopsis:
Felice Lasco keert terug naar zijn geboortestad Napels om voor zijn doodzieke moeder te zorgen. Hij is meer dan veertig jaar weggeweest; deze periode heeft hij doorgebracht in het MiddenOosten en Afrika. Nu hij terug is in de Sanità-wijk, herontdekt hij verscheidene plaatsen uit zijn verleden, ontdekt hij nieuwe gebruiken en regels in de stad, en dat iets uit het verleden hem nog steeds aan hem lijkt te knagen. Ook ontmoet hij in Napels weer een oude vriend, Oreste, die de criminaliteit in is gegaan.

Lezing ~ Het Leven van Mathilde door Gregor Dijkhuis
2025-04-17 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
In augustus 2024 is Het Leven van Mathilde uitgekomen, een boek over markgravin Mathilde van Toscane. In een aaneenschakeling van avontuurlijke gebeurtenissen en intriges, vertelt Het Leven van Mathilde de geschiedenis van deze kleurrijke vrouw en haar voorgangers, de Heren van Canossa. Het is de eerste Nederlandstalige monografie over deze bijzondere vrouw, die in Nederland vrijwel onbekend is. Geheel ten onrechte.
Gravin Mathilde van Toscane (1046-1115) is een van de machtigste vorsten in de Hoge Middeleeuwen. Voor de geschiedenis van Italië is zij zelfs zo belangrijk dat de tweede helft van de 11e eeuw wel het ‘Mathildische tijdperk’ wordt genoemd. In deze turbulente tijd, waarin het doorgaans mannen zijn die de dienst uitmaken, houdt eigenzinnige Mathilde stand – met groot doorzettingsvermogen, en strategisch en militair inzicht.
Mathilde’s leven staat in het teken van de voortdurende strijd die zij moet voeren om de enorme nalatenschap veilig te stellen die haar voorouders hadden opgebouwd in Noord- en Midden-Italië. De naam van deze geëmancipeerde, strijdbare gravin is ook onlosmakelijk verbonden met de ‘Gang naar Canossa’. Haar stamburcht in de Apennijnen is het toneel van de boetetocht die keizer Hendrik IV moet ondernemen om zich te verzoenen met paus Gregorius VII. Mathilde is niet alleen de gastvrouw van die topontmoeting maar ook de belangrijkste bemiddelaar.
De 11e eeuw is ook de eeuw van de opkomst van de stadsteden in Italië. In deze turbulente tijd, waarin het doorgaans mannen zijn die de dienst uitmaken, houdt de eigenzinnige Mathilde zich opmerkelijk goed staande – met groot doorzettingsvermogen, strategisch en militair inzicht.
Gregor Dijkhuis (1953) studeerde aan de Universiteit van Amsterdam en was werkzaam als schoolleider in het voortgezet onderwijs. Sindsdien legt hij zich toe op de geschiedenis van de Hoge Middeleeuwen. Van zijn hand verscheen eerder Stupor Mundi, Kroniek van een eigenzinnige keizer (2015), de eerste Nederlandstalige monografie over keizer Frederik II. In 2021 schreef hij De Middeleeuwse Zomer (www.stupormundi.net)

Lezing ~ Federico 'Fred' Carasso in Amsterdam. Emancipatie tussen kunst en politiek door Matisse Huiskens
2025-05-07 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Vrijwel direct na de Mars op Rome in 1922 vertrekt Federico ‘Fred’ Antonio Carasso (1899-1969) definitief uit Italië. Samen met vele anderen gaat hij op zoek naar een betere toekomst – wie weet als kunstenaar. Zijn artistieke ambities waren eerder bijna in de kiem gesmoord, toen hij als arbeider in de FIAT-fabriek in Turijn moest werken. Maar toch lukte het Carasso om te blijven tekenen, bijvoorbeeld voor de communistische krant L’Ordine Nuovo. De opkomst van het fascisme maakte echter ook daar een einde aan. Carasso belandt in Parijs, werkt als ambachtsman, maar werd vanwege zijn linkse idealen een paar jaar later het land uitgezet. Vervolgens komt hij aan in Brussel, hoewel ook daar zijn overtuigingen ertoe zouden leiden dat hij gedwongen werd om weg te gaan.
Na omzwervingen wordt Carasso verhoord op het bureau van de Vreemdelingenpolitie in Amsterdam. Uit het verslag van 8 januari 1934 blijkt dat hij voorlopig in de hoofdstad mocht verblijven, op voorwaarde dat hij zich niet meer met politiek zou inlaten. Carasso belooft plechtig zich tot beeldhouwen te beperken. Echter, in deze lezing wordt een ander licht geworpen op die verklaring van deze weinig bestudeerde, maar zeer actieve kunstenaar.
Carasso’s omvangrijke archief en oeuvre worden vanwege zijn aankomst in Amsterdam grotendeels in Nederland bewaard. In de lezing wordt zijn identiteit als een Italiaanse beeldhouwer in een breder perspectief geplaatst, om vanuit verschillende invalshoeken te kijken naar zijn soms beperkte mogelijkheden tot emancipatie. Wat zegt dat over het werk, de strategieën en de bewegingsruimte van migrerende kunstenaars?
Matisse Huiskens is kunsthistoricus, kunstcriticus en docent moderne en hedendaagse kunst aan de Universiteit Utrecht. In 2023 promoveerde hij aan de Universiteit van Amsterdam en van Salerno op een proefschrift over Fred Carasso in België en Nederland in de jaren ’20 tot en met de jaren ‘50. Daarnaast was hij de afgelopen jaren als onderzoeker en docent verbonden aan het Koninklijk Nederlands Instituut in Rome en het Nederlands Interuniversitair Kunsthistorisch Instituut in Florence.

Film ~ Viva la Libertà (2013)
2025-05-20 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Regie: Roberto Andò
Duur: ca 94 min
Ondertiteling: Nederlands
Met: Toni Servillo, Valerio Mastandrea, Valeria Bruni Tedeschi
Inleiding: Jaap Hoekstra
Synopsis:
Een ontspannen lentefilm ter voorbereiding op de ‘Italiaanse zomervakantie’, gedragen door topacteur Toni Servillo (in een dubbelrol) en Valeria Bruni Tedischi. Tevens een film met een ‘scherzende’ politieke inslag over een land, dat door velen als een krankzinnigengesticht wordt ervaren, en waarbij acteur Toni te hulp wordt geroepen om de regering van de ondergang te redden. Maar zoals alles in dat schone land ligt de liefde eraan ten grondslag. Genieten in optima forma.

Lezing ~ Pellegrino Artusi door Saskia Balmaekers
2025-06-04 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Hoe ver en hoe lang de naam Pellegrino Artusi zal weerklinken, daarvan hebben zijn ouders bij zijn geboorte in 1820, in het Italiaanse Forlimpopoli (Emilia-Romagna), nog geen idee. Dat hij op hoge leeftijd een kookboek zal publiceren dat duizenden keren wordt herdrukt, niet alleen in Italië maar ook in Nederland, Frankrijk, de Verenigde Staten en zelfs in Japan, ligt ver buiten hun voorstellingsvermogen. En dat terwijl Pellegrino’s eerste maaltijd het hart van een zwaluw was…
Saskia Balmaekers geeft tijdens haar lezing een kijkje in het leven van Pellegrino Artusi en de tot de totstandkoming van zijn culinaire meesterwerk La scienza in cucina e l’arte di mangiar bene, in het Nederlands vertaald als De wetenschap in de keuken en de kunst om goed te eten. Ze volgt zijn levensloop aan de hand van anekdotes, brieven en verhalen vol smakelijke details, zodat de man achter het bekendste kookboek van Italië een gezicht krijgt dat sprekender is dan de enige foto die van hem bewaard is gebleven. Schuif aan voor een smakelijke avond en maak kennis met Artusi en zijn heerlijke verhalen.
Saskia Balmaekers (1980) is schrijver, journalist en blogger, en bovenal Italiëkenner. Sinds 2010 deelt ze dagelijks de mooiste en lekkerste dingen uit Il Belpaese op de zeer populaire blog Ciaotutti.nl. Eerder verschenen van haar hand o.a. De geheimen van Inferno, De 101 mooiste plekken van Italië, Mijn Rome, Mijn Puglia en Mijn Napels.

Film ~ Ferie d’Agosto (1996)
2025-06-19 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Regie: Paolo Virzì
Duur: ca 110 min
Ondertiteling: Italiaans
Met: Silvio Orlando, Sabrina Ferilli, Ennio Fantastichini
Inleiding: Marzia Ruta (Taalhuis Amsterdam)
Synopsis:
Italië, zomer midden jaren negentig. Twee families, verschillend in sociale klasse en cultureel kapitaal, gaan op vakantie naar het kleine eiland Ventotene. Deze vredige plek met zijn ongerepte natuur wordt het toneel van een bloedige, en bijna Shakespeariaanse, botsing tussen de twee families. Regisseur Paolo Virzì kroonde de film officieel als de enige echte erfgenaam van de traditie van de Commedia all’Italiana. De film werd gemaakt in het jaar na de eerste verkiezing van Silvio Berlusconi en is een van de films die zowel het falen van progressief links toont als het winnen van rechts populisme het best in beeld brengt. Het is geen verrassing dat de film als een komedie wordt omschreven.

Film ~ Amarcord (1973) ￼
2025-09-09 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Regie: Federico Fellini
Duur: ca 127 min.
Ondertiteling: Nederlands
Met: Bruno Zanin, Magali Noël en Pupella Maggio
Inleiding: Jet Rudolph

Synopsis
De film toont de jeugdherinneringen van Fellini over zijn geboortestad Rimini gedurende de fascistische jaren ’30, gezien door de ogen van zijn jeugdvriend Titta Benzi. De titel, in het Romagna-dialect, bevat een mix van de woorden amare, ricordare, cuore en amaro; de ingrediënten voor het ‘bitterzoete’ leven van de jaren ‘30 in Italië.
De film won in 1973 won een Oscar voor beste buitenlandse film en werd in 2002, samen met 99 andere films, uitgeroepen tot cultureel erfgoed, aangezien zij volgens het Ministerie van Cultuur het collectieve geheugen van het land tussen 1942 en 1978 hebben veranderd.
De film is een aantal jaren geleden ook al eens vertoond, maar op veler verzoek nu nog een keer.

Lezing ~ Michelangelo Buonarotti de mens in zijn gedichten door Peter Adema - vertelling & Willem Mook - luitmuziek
2025-09-25 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Michelangelo Buonarotti (1475-1564) was en is als beeldhouwer/schilder een van de beroemdste kunstenaars van de Renaissance –zijn grootste werken zijn bij het grote publiek bekend en worden algemeen bewonderd. Minder bekend is dat hij prachtige gedichten schreef: over zijn leven, zijn kunst, zijn geliefden, zijn religieuze inborst en zijn angst voor de dood. Niet alleen is zijn poëzie van hoge kwaliteit; zijn menselijke ontboezemingen komen recht uit zijn hart. Daarbij is het uitzonderlijk dat een beeldend kunstenaar zelfbeschouwende gedichten nalaat.
Deze lezing brengt de mens Michelangelo in beeld aan de hand van zijn poëzie, die in het Nederlands amper gepubliceerd werd. Peter Adema maakte hiervoor een keuze uit de circa 300 overgeleverde gedichten van Michelangelo en maakte zijn eigen vertalingen, waarbij hij de kunstenaar door zijn levensfases volgt. De luitmuziek die tussen de gedichten door klinkt sluit aan bij Michelangelo’s leven en werkterrein in Noord-Italië. De luit ontwikkelde zich juist in die tijd als een polyfoon instrument en dankte zijn populariteit aan de mogelijkheid om er veelstemmig op te spelen. Lichtbeelden met vooral kunstwerken van Michelangelo begeleiden de klinkende poëzie en bieden visuele context in aansluiting op de voorgedragen gedichten.
Peter Adema studeerde klassieken in zijn geboortestad Amsterdam. Daarnaast deed hij opleidingen solozang en opera in Amsterdam aan het Conservatorium en in Parijs. Vervolgens trad hij veelvuldig op als verteller en vertolker van poëzie in samenwerking met diverse instrumentalisten.
Willem Mook studeerde hoofdvak luit aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam en muziekwetenschap aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Hij specialiseerde zich op het gebied van de Renaissance polyfonie en heeft een lange staat van dienst als solist en begeleider op luit, theorbe en vihuela de mano.
Als duo treden Peter Adema en Willem Mook al ruim 20 jaar samen op met diverse programma’s met poëzie en luitmuziek. Veelgevraagd was hun voorgaande programma ‘Met Dante van Hel tot Hemel’.

Cursus ~ Niccolò Machiavelli’s ‘Il Principe' door Gandolfo Cascio ￼
2025-10-01 15:15 - 2025-11-05 16:45 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Deze cursus biedt een begeleide lectuur van Il Principe (1532) van Niccolò Machiavelli, een van de fundamentele teksten van de Italiaanse literatuur en de Westerse politieke theorie.
Het werk wordt benaderd vanuit een multidisciplinair perspectief -politiek, historisch en esthetisch – op het kruispunt van de klassieke traditie, de crisis van de renaissance-orde en de hedendaagse cultuur.
Kernbegrippen zoals macht, legitimiteit, conflict en stijl wordenonderzocht in relatie tot de context waarin het werk is ontstaan, en in het licht van andere boeken van de denker. Bijzondere aandacht gaat uit naar de receptie van dit meesterwerk: tussen invloed en misverstand, om te begrijpen wat er vandaag de dag nog leeft van zijn visie, en hoe de mythe (en het cliché) van het ‘machiavellisme’ is ontstaan.
Docent
Dr. Gandolfo Cascio is docent-onderzoeker Italiaanse literatuur aan de Universiteit Utrecht waar hij ook het project Observatory on Dante Studies leidt.
Als historicus is hij geïnteresseerd in de Middeleeuwen, de vroege moderniteit en de representatie van de “Italianiteit”. Hij is de auteur van de monografieën Michelangelo in Parnaso (Marsilio 2019) en Dolci detti. Dante, la letteratura e i poeti (Marsilio 2021, Nino Martoglio Prize) en van de essaybundel Le ore del meriggio (Il Convivio 2020, Premio Giuseppe Antonio Borgese).
Werkvorm
Hoorcolleges (5) met gelegenheid voor vragen en discussie.
Data en tijdstip
Woensdag 1, 8, 15, 29 oktober en woensdag 5 november 2025 van 15.15 – 16.45 uur.
N.B.: er is geen les op 22 oktober i.v.m. de herfstvakantie.
Locatie
Het Amsterdams Lyceum.
Materiaal
Elke editie van ‘De Prins’ van Machiavelli.
Kosten
€ 75 voor leden van Dante Alighieri Amsterdam, € 95 voor niet-leden.
Aanmelding en aanvullende informatie
Voor aanmelding mailt u naar info@danteamsterdam.nl. U kunt zich tot uiterlijk 20 september 2025 aanmelden.
Het minimaal aantal deelnemers is 15, het maximaal aantal deelnemers is 25. Zodra duidelijk is dat de cursus doorgaat, ontvangen de deelnemers een bevestiging van deelname met een betaalverzoek. Inschrijving geschiedt op volgorde van aanmelding.

Film ~ L’Immensità (2022) ￼
2025-10-09 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Regie: Emanuele Crialese
Duur: ca 94 min.
Ondertiteling: Italiaans
Met o.a.: Penélope Cruz en Vincenzo Amato
Inleiding: Isabel van de Kant
Synopsis
L’Immensità is een intieme en visueel rijke film van de Siciliaanse regisseur Emanuele Crialese, die in 2022 tijdens de presentatie op het filmfestival van Venetië uit de kast kwam als transgender. Deze persoonlijke wending geeft de film extra lading: het verhaal is namelijk deels gebaseerd op Crialese’s eigen ervaringen. De film speelt zich af in het Italië van de jaren zeventig. Centraal staat Clara, moeder van drie kinderen, die ondanks alles probeert het leven kleur te geven. Maar haar echtgenoot vormt een donkere tegenpool. Hij is gewelddadig, ontrouw en oefent zijn macht zonder schaamte uit. Tegen deze achtergrond ontvouwt zich het verhaal van identiteit en zelfontdekking. Crialese hanteert een unieke stijl: een sprankelende mix van Italiaanse neorealistische cinema en komedie.

Lezing ~ Rome-reizen in het voortgezet onderwijs door Roel Schoonveld
2025-10-15 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Rome is al vele tientallen jaren een gewild reisdoel voor VWO-scholen in ons land, vooral voor gymnasiumleerlingen. In het voorjaar of najaar gaan grote groepen leerlingen met enkele docenten naar de Eeuwige Stad.
In de lezing legt Roel uit hoe ze dat aanpakken – er zijn nogal wat verschillen – met centraal de vraag: hoe kweek je belangstelling bij pubers voor “die ouwe troep”? Tevens komen er ontwikkelingen ter sprake die de reizen tegenwoordig bemoeilijken.
Roel Schoonveld was tientallen jaren als leraar scheikunde verbonden aan Het Amsterdams Lyceum, waar hij ook van 1985 tot 2017 rector was. Hij heeft vele tientallen werkweken geleid ter voorbereiding van de Rome-reizen en ook die reizen zelf geleid en begeleid. Roel maakt sinds 2009 deel uit van het Dante-bestuur.

Film~ L’Innocente (1976)
2025-11-05 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Regie: Luchino Visconti
Duur: ca 123 min.
Ondertiteling: Nederlands
Met o.a.: Giancarlo Giannini, Laura Antonelli en Jennifer O’Neil
Inleiding: Thea Tacx
Synopsis
De jonge aristocraat Tullio heeft buitenechtelijke relaties waar hij rond vooruit komt, maar wanneer zijn echtgenote zich dezelfde vrijheid permitteert door een affaire met een jonge schrijver te beginnen, vindt Tullio dat onacceptabel. Zijn jaloezie heeft verstrekkende gevolgen.
Luchino Visconti weet het extravagante met het immorele meesterlijk te combineren. De film is gebaseerd op de gelijknamige roman van Gabriele D’Annunzio uit 1892.

Lezing ~ Sotto un Cielo di Stelle Il cammino teatrale di Carmelinda Gentile door Carmelinda Gentile
2025-11-20 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Questa conferenza è un viaggio attraverso trent’anni di carriera teatrale, artistica e interiore. A partire dal debutto nel 1994 al Teatro Greco di Siracusa, Carmelinda Gentile ci guida tra i grandi testi della tragedia antica, il teatro civile, il cinema, la televisione e le esperienze internazionali che l’hanno portata nei Paesi Bassi, dove ha fondato il Korego Theatergroep.
La conferenza non si limita a raccontare le tappe di un percorso professionale, ma esplora anche le trasformazioni personali di una donna che ha scelto il teatro come strumento di verità, memoria e resistenza. Attraverso parole, ricordi e visioni, lo spettatore viene coinvolto in un racconto che illumina il confine sottile tra scena e vita, tra arte e realtà. Un atto d’amore verso il teatro come linguaggio universale capace di generare consapevolezza, cura e connessione profonda con l’altro.
Carmelinda Gentile, actrice en regisseur, is afkomstig uit Sicilië. Daar debuteerde ze in 1994 in het Griekse theater van Syracuse en nam ze vervolgens deel aan vele producties van het Istituto Nazionale del Dramma Antico onder leiding van o.a. grootmeester Luca Ronconi. Na haar verhuizing naar Nederland richtte ze de Korego Theatergroep op, een gezelschap met maatschappelijk engagement. Naast theater is ze ook werkzaam voor radio en film. Bij het grote publiek is ze bekend van haar rol in de serie ‘Il Commissario Montalbano’. In 2024 kreeg ze de titel ‘Cavaliere dell’Ordine della Stella d’Italia’ voor haar inzet voor de promotie van de Italiaanse cultuur in Nederland. Carmelinda spreekt vijf talen en heeft een veelzijdige artistieke opleiding.
N.B. Deze lezing wordt in het Italiaans gegeven (met toelichting in het Nederlands).

Film ~ La Signora senza Camelie (1953) ￼
2025-12-03 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Regie: Michelangelo Antonioni
Duur: ca 100 min.
Ondertiteling: Engels
Met o.a.: Lucia Bosè, Andrea Cecchi, Gino Cervi, Alain Cuny
Inleiding: Piet Bijlholt
Synopsis
Een filmproducent raakt gecharmeerd van een aardige verkoopster en geeft haar een rolletje in zijn film. Hoewel de film matig wordt ontvangen, houdt het publiek van de nieuwelinge. Dat is het begin van haar filmcarrière. Maar haar bekruipt steeds meer een gevoel van onbehagen: de mensen om haar heen zien haar slechts als een mooi figuurtje en hebben geen oog voor wie ze werkelijk is. Ze wordt steeds ongelukkiger in haar rollen.
De manier waarop Carla in de film wordt ontdekt verschilt niet veel van bijvoorbeeld Sophia Loren of Gina Lollobrigida. Maar voor niet alle beginnelingen pakte het filmavontuur zo goed uit als voor genoemde twee sterren. Antonioni maakte van zijn derde speelfilm een aangrijpend en schrijnend kijkje achter de schermen van de filmwereld.

Lezing ~ Ranuccio Bianchi Bandinelli en de Nederlandse archeologie 1930-1938 door Asker Pelgrom in samenwerking met het NKV
2025-12-10 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
In deze lezing staat het Nederlandse intermezzo in de carrière van de beroemde Italiaanse archeoloog Ranuccio Bianchi Bandinell (1900-1975) centraal, die van 1930 tot 1933 als bijzonder hoogleraar Griekse en Voor-Aziatische archeologie aan de Rijksuniversiteit te Groningen verbonden was.
Bandinelli’s ervaringen maken zichtbaar hoezeer de klassieke archeologie met name in dit tijdvak werd beïnvloed door de fascistische cultuurpolitiek, ook op talloze plaatsen in Nederland. Het zou hoe dan ook verkeerd zijn deze invloed enkel uit te leggen als ‘de lange arm’ van het regime in Rome. Ook de gewillige fascinatie van Nederlandse archeologen voor niet alleen het antieke, maar ook het moderne Italië speelde hierbij een belangrijke rol. Na zijn terugkeer in Italië in 1933 kreeg hij een rol in de spotlights van de fascistische propaganda.
Dr. Asker Pelgrom is cultuurhistoricus, gespecialiseerd in de Italiaanse geschiedenis van de negentiende en vroege twintigste eeuw. Hij doceerde aan de universiteiten van Groningen en Utrecht. Van 2017 tot 2021 was hij hoofd Geschiedenis aan het Koninklijk Nederlands Instituut Rome (KNIR) en vervolgens Liaison & Digitization Officer voor het KNIR. Momenteel werkt hij als projectleider voor de stichting Kastelen, historische Buitenplaatsen & Landgoederen (sKBL).

Lezing ~ Petrarca, zijn Boekenkast en zijn Briefwisseling door Christiaan Caspers
2026-01-15 20:00 - 22:00 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Petrarca geldt als de uitvinder van het amoureuze sonnet: het veertienregelige gedicht waarin de dichter zijn of haar subjectieve liefdeservaringen vervat en berijmt. De sonnetten in Petrarca’s Canzoniere vonden navolging bij Shakespeare en Ronsard, bij Louise Labé en Elizabeth Barrett Browning en te onzent bij Jacques Perk, Willem Kloos en Hélène Swarth – om maar een willekeurige greep uit de Europese literatuur te doen. Maar Petrarca was nog veel meer dan een liefdespionier: hij was wandelaar, verzamelaar, diplomaat en dwarsdenker. In deze lezing wordt Petrarca via zijn boekenkast benaderd, dat wil zeggen: via de manuscripten die hij opspoorde, bezat, met zich meedroeg, las en annoteerde, en via zijn correspondentie. Zo komen we verrassend dicht bij wat Petrarca naast zijn overweldigende liefde voor ‘Laura’ allemaal bezighield.
Christiaan L. Caspers is docent Klassieke Talen en Kunstgeschiedenis aan het Murmelliusgymnasium te Alkmaar. Hij publiceert regelmatig over de kunst en literatuur van de Oudheidm en hun receptie in de (vroeg-)moderne tijd. Met Tycho Blauw bereidt

Boekenmarkt
2026-01-15 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Voorafgaand aan de lezing zal er een tafel met tweedehands Italiaanse boeken in de zaal opgesteld staan. Deze boeken zijn gratis mee te nemen. Een boek ruilen mag ook. In dat geval neemt u zelf ook een boek (of boeken) mee die u voorafgaand aan de lezing aan de boekenstal kunt toevoegen. Alle boeken worden met gesloten beurs geruild of meegenomen en de ruilbeurs is alléén bedoeld voor Italiaanstalige boeken òf boeken met een Italiaans onderwerp.

N.B. na afloop van de lezing kunt u uw eigen boeken eventueel weer mee naar huis nemen. De achtergebleven boeken worden anders door het bestuur afgevoerd.”

Film ~ Paisà (1946)
2026-01-28 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Regie: Roberto Rossellini
Duur: 124 min.
Ondertiteling: Engels
Met o.a.: Carmela Sazio, Robert van Loon, Dots Johnson
Inleiding: Isabel van de Kant
Synopsis
Deze filmklassieker is een van de belangrijkste van het Italiaanse neorealisme. De film bestaat uit zes episoden die zich afspelen tijdens de geallieerde bevrijding van Italië (1943–1945). In elke episode staat een ontmoeting centraal tussen Italianen en geallieerde soldaten, vaak gekenmerkt door taalproblemen, misverstanden en onverwachte momenten van menselijkheid. Rossellini gebruikt niet-professionele acteurs, echte locaties en een bijna documentaire stijl. De film schetst zo een mozaïek van menselijke ervaringen in een land dat langzaam bevrijd wordt, en geldt als een mijlpaal binnen het neorealisme en Rossellini’s oorlogstrilogie.

CURSUS ~ Boccaccio's Decameron Door Dr. Gandolfo Cascio
2026-02-04 - 2026-03-18 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Deze cursus biedt een inleiding tot Giovanni Boccaccio’s Decameron: een baanbrekend meesterwerk van de Europese verhalende literatuur en een belangrijk getuigenis van de humanistische cultuur van de 14e eeuw. Na de historische en culturele context van het werk te hebben besproken, zullen we samen een aantal verhalen lezen om de personages, de belangrijkste thema’s (liefde, lot, vindingrijkheid, moraliteit, burgerlijke waarden), de structuur, de stilistische keuzes en de receptie te analyseren. De lesmethode is interdisciplinair en combineert literaire en intermediale benaderingen, met ruimte voor gezamenlijke discussie.
Gandolfo Cascio is docent Italiaanse literatuur aan de Universiteit Utrecht, waar hij ook het onderzoeksproject “Observatory on Dante Studies” leidt. Tot zijn boeken behoren Michelangelo in Parnaso. La ricezione delle “Rime” tra gli scrittori (Marsilio, 2019; in het Engels: Brill, 2022), Le ore del meriggio. Saggi critici (Il Convivio, 2020; Borgese-prijs) en Dolci detti. Dante, la letteratura e i poeti (Marsilio, 2021; Martoglio-prijs).
Werkvorm
Hoorcolleges (6 bijeenkomsten) met vragen en discussie.
Data en tijdstip
Woensdag 4, 11, 18 februari en 4, 11, 18 maart 2026, van 15.15-16.45 uur. (Let op: geen les op 25 februari i.v.m. voorjaarsvakantie van de school)
Locatie: Het Amsterdams Lyceum.
Materiaal:
Elke versie van het werk is geschikt als studiemateriaal.
Kosten:
€ 90 voor leden van Dante Alighieri Amsterdam, € 115 voor niet-leden.
Zodra duidelijk is dat de cursus doorgaat, krijgt u een bevestiging van deelname en een betaalverzoek. Aanmelding Via info@danteamsterdam.nl
Het minimaal aantal deelnemers is 15, het maximaal aantal deelnemers is 25. Aanmelding dient te geschieden vóór 20 januari 2026. Inschrijving geschiedt op volgorde van aanmelding

Lezing ~ Bijna een Halve Eeuw Nederlands Archeologisch Onderzoek in het Antieke Satricum door Marijke Gnade
2026-02-18 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
In het antieke Satricum (het huidige Le Ferriere) vinden al sinds 1977 grootschalige opgravingen door Nederlandse archeologen plaats. De site werd aan het einde van de 19e eeuw ontdekt en deels opgegraven door Italiaanse archeologen. Talloze vondsten afkomstig uit het centrale heiligdom van Mater Matuta en het rijke grafveld buiten de stad werden in het museum van de Villa Giulia in Rome ondergebracht. Daarna raakte de site in de vergetelheid. Toen de site in de jaren 70 werd bedreigd (en deels vernietigd) door grootschalige landbouwactiviteiten, werd het Koninklijk Nederlands Instituut te Rome door de Italiaanse archeologische dienst gevraagd om de opgravingen te hervatten en te redden wat er te redden viel. Die opgravingen duren nog altijd voort en vieren over twee jaar hun vijftigjarig bestaan. Satricum is inmiddels het langstlopende Nederlandse opgravingsproject in het mediterrane gebied. Duizenden studenten hebben er hun praktijkervaring opgedaan.
Marijke Gnade is emeritus hoogleraar Archeologie van pre-Romeinse culturen in Centraal-Italië aan de Universiteit van Amsterdam en sinds 2023 als senior research fellow verbonden aan het Koninklijk Nederlands Instituut in Rome. Sinds 1990 is zij directeur van het Satricumproject. In deze hoedanigheid organiseerde zij in 2014 een grote, semi-permanente, overzichtstentoonstelling over het Nederlands onderzoek in het antieke Satricum. In 2014 ontving zij van de gemeente Latina de Frumento d’Oro, een jaarlijkse prijs voor vrouwen die zich inzetten voor bijzondere activiteiten in de regio Lazio. Sinds november 2016 is zij ere-burger van de gemeente Latina.
Marijke is auteur van vele publicaties (monografieën, tentoonstellingscatalogi en artikelen) over Satricum en zijn grotere betekenis in de context van de pre-Romeinse wereld.

Film ~ È Stata la Mano di Dio (2021)
2026-03-03 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Regie: Paolo Sorrentino
Duur: 135 min.
Ondertiteling: Nederlands
Met o.a.: Toni Servillo, Filippo Scotti en Teresa Saponangelo
Inleiding: Jet Rudolph
Synopsis
Hoe de komst van de wereldberoemde voetballer Diego Maradona het leven van de 16-jarige Fabietto (alter-ego van de regisseur) en zijn stad Napels veranderde. Hoe geluk en tragedie op hetzelfde moment kunnen samenkomen. De film, deels autobiografisch, is niet alleen voor voetballiefhebbers interessant!

Lezing ~ Natalia Ginzburg: Elk Woord Gewogen door Ine Zantingh
2026-03-12 20:00 - 22:00 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
In deze lezing maken we nader kennis met de schrijfster Natalia Ginzburg, die in Italië wordt gezien als één van de belangrijkste literatoren van de twintigste eeuw. Veel van haar werk is destijds in het Nederlands vertaald, maar na haar dood in 1991 raakte zij hier in de vergetelheid. Gelukkig is daar sinds vorig jaar verandering in gekomen: toen verscheen er een nieuw vertaling van haar bekendste boek Familielexicon. Ook haar essaybundel Nooit moetje me vragen is recent opnieuw vertaald.
Wie was deze schrijfster voor wie elk woord telde? Hoe kunnen we haar werk lezen? Bij een eerste kennismaking valt vooral de afwezigheid van grote emoties op in haar werk. Waarom doet zij dat, wat is de literaire betekenis ervan? En hoe komt het dat zij ons toch zo weet te raken, als we ons er voor openstellen? De spreekster vertelt over haar leven en werk en zal passages voorlezen uit Familielexicon en Nooit moet je me vragen.
Ine Zantingh studeerde Italiaanse Taal- en Letterkunde en Algemene Taalwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Na haar doctoraal examen behaalde zij een master in de Nederlandse Taal- en Letterkunde en een eerstegraads onderwijsbevoegdheid. Gedurende bijna twintig jaar gaf zij Nederlandse les op een HAVO- en VWO-school in Amsterdam. Voor Dante Alighieri Haarlem geeft Ine taal- en literatuurlessen en leidt ze de conversatieclub Caffè Parlando.
N.B.
Voorafgaand aan de lezing vindt de jaarlijkse Assemblea Generale plaats.

Film ~ Una Giornata Particolare (1977)
2026-04-01 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Regie: Ettore Scola
Duur: 101 min.
Ondertiteling: Nederlands
Met o.a.: Sophia Loren, Marcello Mastroianni, John Vernon
Inleiding: Allard Offerhaus
Synopsis
Een Bijzondere Dag: 8 mei 1939. Hitler is op bezoek in Rome om een bondgenootschap met dictator Mussolini te sluiten. Huisvrouw Antonietta heeft geen tijd om met man en kinderen de Führer en de Duce toe te gaan juichen. Ze is niet de enige die achterblijft in de huurkazerne. Ook Gabriele, een radiomedewerker, net ontslagen omdat hij homoseksueel is, is thuis in afwachting of ze hem zullen komen halen. De film is een hoogtepunt uit de Italiaanse filmgeschiedenis. Voor Sophia Loren en Marcello Mastroianni was het de mooiste film die ze samen maakten. Regisseur Ettore Scola wist met zijn zeer sobere kleurgebruik perfect de grauwe dagen van vlak voor de Tweede Wereldoorlog op te roepen.

Lezing ~ ‘Inganno’ Meesterlijk Bedrog in de Italiaanse Schilderkunst door Lotte Kokkedee
2026-04-08 20:00 - 22:00 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Luca Giordano (1634-1705), beter bekend als ‘Luca fa presto’, stond niet alleen bekend om zijn snelle werkwijze, maar ook om zijn virtuoze imitaties ‘a la maniera di’. Meermaals misleidde de Napolitaanse kunstkameleon nietsvermoedende kunstkenners met zijn doeken in de stijl van illustere voorgangers als Tintoretto, Bassano en zelfs Dürer, tot hij na verloop van tijd triomfantelijk zijn auteurschap aantoonde. De lijn tussen virtuoze misleiding en snood bedrog was dun en subjectief, ook in de vroegmoderne tijd. Kunstbiografen bejubelden Giordano’s mimetische meesterschap, verzamelaars waarschuwden elkaar voor zijn dubieuze praktijken. Giordano was niet de eerste kunstenaar die de grenzen van het fatsoen opzocht met bedrieglijke imitatie: Annibale Carracci, Angelo Caroselli en vele anderen gingen hem voor.Hoe moeten we deze inganni begrijpen: hoe verhouden ze zich tot deeigentijdse kunsttheorie, kunstpraktijk en kunstreceptie?
Lotte Kokkedee studeerde Kunstgeschiedenis, Geschiedenis en Klassieke Zang in Amsterdam, Leiden en Den Haag. Momenteel promoveert ze aan de Universiteit Gent op een onderzoek naar bedrieglijke imitatie en vervalsing in de vroegmoderne schilderkunst. Eerder heeft ze voor verscheidene Amerikaanse en Nederlandse musea gewerkt.

Lezing ~ De Biënnale van Venetië, de Avant-Garde en de Katholieke Kerk: een Verhaal van Ups en Downs door Arnold Witte
2026-05-12 20:00 - 22:00 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Sinds 1895 is de Biënnale van Venetië de vitrine van de moderne kunst. Aanvankelijk stond kunsthandel voorop in de tweejaarlijkse tentoonstelling, vervolgens evolueerde dat onder invloed van de fascistische regering tot het strijdtoneel van nationale staten, en na 1948 werd de internationale verbinding via de kunst het belangrijkste thema. Tijdens die hele periode hield de Katholieke Kerk zich afwezig, of nog meer, wees het af, omdat avant-gardisme als ketterij werd gezien. Tot 1956: toen kwam patriarch Roncalli van Venetië, die later Paus Johannes XXIII zou worden, naar de Giardini om het werk van beeldhouwer Giacomo Manzù te bekijken. Dat leidde tot een ommekeer in de verhouding tot de moderne kunst. In 1964 hield kardinaal Montini de ‘Messa degli Artisti’ en zocht hij toenadering tot de kunstenaars van zijn tijd, en in de daaropvolgende decennia zou de katholieke kerk regelmatig aanwezig zijn op de Biënnale. Dat zegt niet alleen iets over de nieuwe oriëntatie van de katholieke kerk, maarillustreert ook de recente ontwikkeling van de Biënnale, en de kunstwereld als geheel, naar sociaal geëngageerde kunst.
In deze lezing zal de geschiedenis van de Biënnale verteld worden aan de hand van deze ups en downs in de relatie met de kerk, en zo inzicht geven in de steeds verschuivende achterliggende doelen van de ‘Tentoonstelling der Tentoonstellingen’.
Arnold Witte is kunsthistoricus en gespecialiseerd in kunstpatronage,en aangesteld als hoofddocent Cultuurbeleid bij de Universiteit van Amsterdam. Hij doet onderzoek naar de rol van kardinalen, en meer in de breedte de Katholieke Kerk, als opdrachtgevers van kunstenaars. Sinds begin 2025 is hij ook voorzitter van Dante Alighieri Amsterdam.

Film ~ Nuovo Cinema Paradiso (1988)
2026-05-21 20:00 - 22:30 | Het Amsterdams Lyceum, Valeriusplein 15, Amsterdam, 1075 BJ
Regie: Giuseppe Tornatore
Duur: 155 min.
Ondertiteling: Nederlands
Met o.a.: Salvatore Cascio, Philippe Noiret, Marco Leonardi
Inleiding: Marzia Ruta (Taalhuis Amsterdam)
Synopsis
Het binnenland van Sicilië, vlak na de Tweede Wereldoorlog. Kleine Totò woont samen met zijn moeder en zusje, hopend dat zijn vader, vermist geraakt aan het Russische front, weer thuiskomt. Het leven is niet gemakkelijk, iedereen moet zien rond te komen, maar Totò heeft een bondgenoot: Alfredo, de filmoperateur van de enige bioscoop in het dorp, Cinema Paradiso. De relatie tussen Alfredo en Totò is veel meer dan een vader-zoonrelatie en een mentor-leerlingrelatie; ze zijn allebei hun leven aan elkaar verschuldigd. Nuovo Cinema Paradiso is een magische film over de reddende kracht van relaties, over de kracht van verhalen en een ode aan de liefde voor de cinema. De muziek van Ennio Morricone maakt dit meesterwerk compleet.
