Pas in 1809 werd met de invoering van het Wetboek Napoleon, ingerigt voor het Koninkrijk Holland een einde gemaakt aan de gelding van het Romeinse recht. In artikel 3 van het Koninklijk Besluit tot invoering van dit wetboek van 24 februari 1809 stond het volgende: ‘Bij de invoering van dit Wetboek zullen zijn afgeschaft het Roomsche Regt, mitsgaders alle Wetten en Ordonnantiën, tot het Burgerlijk Regt betrekking hebbende, (…)’ (J. van de Poll (red.), Verzameling van vaderlandsche wetten en besluiten, Amsterdam, 1840, p. 435).

Maar wat is dat Romeinse recht eigenlijk? In haar lezing bespreekt Hylkje de Jong de drie levens van het Romeinse recht. Gedurende een periode van meer dan tweeduizend jaar heeft het Romeinse recht verschillende gedaanten aangenomen. Het klassieke, Justiniaanse en wereldlijke Romeinse recht worden daarbij aan de hand van voorbeelden toegelicht. Tot slot staat zij stil bij de vraag in hoeverre het Romeinse recht vandaag de dag nog doorwerkt, en licht zij dit toe aan de hand van hedendaagse voorbeelden.

Hylkje de Jong (1971) is hoogleraar Rechtsgeschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam. In 2019 was zij gasthoogleraar aan de Universität Wien bij het Institut für Römisches Recht und Antike Rechtsgeschichte. In 2014 kreeg zij een Humboldt Research Fellowship for Experienced Researchers aan de Johann Wolfgang Goethe-Universität en het Max Planck-Institut für europäische Rechtsgeschichte in Frankfurt am Main. Daarnaast is zij vanaf 2013 verbonden als gastonderzoeker aan de Fryske Akademy. In 2008 promoveerde zij op het proefschrift Stephanus en zijn Digestenonderwijs aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij publiceerde hierna Ἐντολή (mandatum) in den Basiliken (2019), Het geheugen van het recht (2024), als medeauteur Frisian Land Law (2023) en artikelen op het terrein van het Byzantijnse recht en de receptie van het Romeinse recht.